با مرگ یک عزیز، زمین زیر پایمان سست می شود. واقعیت ضعف ما بر ما مستولی می شود. با مرگ یک عزیز دچار چنان سیلی از احساسات می شویم که ممکن اختیار از دست ما برود. حمله به پاریس، و تمام آنچه پاریس سمبل آن است، همه ما را به وحشت انداخته زیرا واقعیت آسیب پذیری ما در مقابل چنان خشونتی را جلو چشم ما آورد.

یک ضرب المثل یهودی می گوید «کسانی که مردگانشان را تدفین می کنند، از خواندن نیایش “شمع ایسرائل”، از بستن “تفیلین”، و از تمام سباب های تورات محضور است.» این فراغ بال به دیگر فرمان ها نیز در هنگامه چنان فاجعه ای گسترش می یابد.

یکی از دلایل چنین امری این است که تدفین مرده بیشتر از دیگر امور مربوط به مرگ فوریت دارد. اما نظر من این است که این حکم متضمن یک واقعیت روانشناسانه نیز هست.

در چنین دقایقی، سنت ها ایجاب می کنند که دقایقی بایستیم و فقط احساس کنیم. چنین جزئیاتی از احکام یهود به ما می آموزد که درد را حس کنیم و درک کنیم و از احساساتی که بعدها درک خواهیم کرد غافل نشویم. آنقدر حواسمان جمع نیست که تصمیم های مهم بگیریم. از ما خواسته شده که تمام انرژی مان را صرف رسیدگی به خانواده و حرمت مرده بکنیم.

پاریس و جامعه بزرگتر انسانی همچنان «مرده هاشان مقابلشان دراز کشیده اند». خانواده ها همچنان مشغول تدفین مرده ها هستند. دیگر قربانیان با زخم و جراحت در بیمارستانند. همه ما با چنان خشونتی روبرو شده ایم که ایمان به سرشت بشر را در ما متزلزل کرده است. اعمالی هستند که از تصور ما خارجند. پا به سالن سینما بگذاری و مسلسل را رو به مردم بیگناه بگیری از بدترین بدبینی های ما نیز فرا می رود. در نهایت تاسف، مردم یهود تمرین زیادی در درک ناشدنی ها دارند.

در چنین شرایطی می بایست مراقب باشیم خشم خود را متوجه پناهندگان و آنها دنبال جایی برای خود و فرزندانشانند، نکنیم. می بایست به ترس خود لگام بزنیم و تمامیت یک مذهب نظیر اسلام، و تمام پیروانش را شیطانی نپنداریم. می بایست به ترس، استیصال، غم و وحشت خود واقف باشیم. اما نمی بایست به وحشت و استیصال خود عمل کنیم. مذهب ما همیشه ما را تشویق کرده که به غریبه ها و بی پناهان کمک کنیم. از ابراهیم و سارا و خیمۀ گشادۀ ایشان، تا تورات که می گوید «غریبه را همچون خودت دوست بدار زیرا تو نیز در مصر غریبه بودی». فراموش کردن چنین پیامی فراموش کردن ریشه مذهبی ماست.

ما با سادگی از دنیای خود پنهان نمی شویم، اما می دانیم که حکم مذهبی ما از ما در لحظه های آسیب پذیری، چه می خواهد. در چنین لحظه ای توجه خود را به خانواده هایی معطوف می کنیم که زندگی شان دچار فاجعه شده. دعا می کنیم که زخم های قربانیان شفا بیابد.

دعا می کنیم که خداوند به خانواده هایی که فرزندی را از دست دادند و کودکانی که پدر و مادر را از دست دادند، صبر بدهد.

دعا می کنیم که در این شرایط فاجعه، بر مبنای استیصال و ترس اقدام نکنیم.