امروز در «جم»

دوستی قدیمی دارم که از مصاحبت اش لذت می برم. خانواده های به خیلی نزدیک اند. همیشه از گفتگو در موارد گوناگون، از جمله سیاست، با هم، لذت می بریم، حتی زمانی که نظراتمان با هم مخالف است. اما اخیرا حرفی زد که به نظر خارج از چارچوب معمول بود و به نظر من نژادپرستانه آمد. در ضمن این گفتگو، به نظرم رسید که تمام این رابطه برای من زیر سوال رفت. به او گفتم که چقدر از حرف او ناراحت شده ام، اما او کوتاه نیامد. حتی به نظر من رسید که بیش از پیش اصرار به تاکید به موضع خودش دارد. از آن زمان به بعد بارها در این مورد و موارد دیگری که گفتگویی بین ما بوده فکر کرده ام. ما از آن آدم هایی نیستیم که رابطه ای تصنعی و یا معمولی داشته باشیم و وارد مسائل جدی نشویم. از زمان آن دعوای بزرگ تا حالا بیشتر از چند دقیقه با هم وقت نگذرانده ایم. نمی دانم چه قدمی مناسب است که در این مرحله بردارم. برای این دوستی ارزش قائلم. نظر شما چیست؟

خاخام راشل سبات بیت- هالاخمی می گوید:

خاخام راشل سبات بیت- هالاخمی

وقتی کسانی که دوستشان داریم عقایدی دارند که به نظر ما مناسب نیست، قابل درک است که ناراحت بشویم. ما از آدم هایی که دوستشان داریم توقع داریم که دست کم در نقطه نظرهای ما، با ما هم عقیده باشند.

بعضی ها ممکن است بگویند که بهترین یا ساده ترین کار این است که بگذاریم و بگذریم و با کسانی دوستی کنیم که با ما بیشتر همعقیده اند. اما آموزه های تورات می گوید برای ساختن جامعه ای ایده آل، مسئولیت ما این است که بر دیگرانی که پیرامون ما هستند، و ما مشاهده می کنیم که عملی خلاف می کنند، اثر مثبت بگذاریم.

مسئولیت ما در مقابل آنچه در اطراف ما گفته و کرده می شود برمی گردد به کتاب مقدس لاویان : «همسایه ات را سرزنش خواهی کرد البته، اما در دل از او نفرت نخواهی داشت … وگرنه گناهی به خاطر او بر دوش تو خواهد بود.»

مفسرهای کتاب مقدس در این مورد اختلاف عقیده دارند که آیا در شرایطی که کسی به نصیحت گوش نمی کند آیا درست است که همچنان او را نصیحت کرد؟ و اگر این نصیحت او را در موضع اشتباه خودش مستحکم تر کند، آیا نصیحت کار درستی است؟‌ در مورد شما، چون با این فرد دوستی طولانی دارید، ممکن است که امکان گفتگوهای بهتری با او داشته باشید و در مورد علاقه خود به او و دلیل این که چرا عقیده دارید نظر او نژادپرستانه و یا مشکلدار است توضیح بدهید.

خاخام های باستان به ما یادآوری می کنند که دقت کنیم چگونه و در چه زمانی فردی را سرزنش کنیم. پیدا کردن زمان و مکان مناسب، برای شنیده شدن حرف شما، بسیار مهم است، و شرمنده نکردن او نیز از نکات حساسی است که باید در نظر بگیرید. در غیر این صورت ممکن است که در عقیده ای که شما تصور می کنید اشتباه است، بیشتر پابرجا شود.

گاهی به نظر می آید دوستی با کسانی که عقایدی متفاوت با ما دارند، رابطه ای زنده و پربار است. اما در موارد دیگر نظیر موردی که اشاره کردید، ممکن است که محدود شدن رابطه بینجامد. بخصوص بعد از آن که شما به تفصیل دلایل خود را علیه آن نقطه نظر، و همچنین دلایل ناخشنودی خود، و ارزشی که برای این رابطه قائلید را توضیح دادید.

خاخام دکتر راشل سبات بیت-حالاخمی در کالج اتحاد عبری-انستیتوی مطالعات دینی به عنوان مدیر ملی استخدام و پذیرش، در کنار دیگر مسئولیت های علمی و مذهبی خود، به خدمت مشغول است.

خاخام اما کیپلی-اوگمن

خاخام اما کیپلی-اوگمن

بزرگترین نمونه دوستی در سنت های ما نمونه «هاوروتا» است، رابطه ای که همدرس ها (طلبه ها) در یادگیری تورات با هم ایجاد می کنند. این رابطه ها همیشه شیرین نیست و و با همدلی روشنفکرانه همراه نیست؛ طبیعت متنوع دوستی است که ما را به حقیقت نزدیک تر می کند. تلمود، هاوروتا را با مقایسه با آهن تعریف می کند:‌ «همانطوری که دو تکه آهن همدیگر را تیز می کنند، به همانگونه دو همدرس تورات در نیز در آموزه های یهودی همدیگر را تیزتر می کنند». خاخام یاخانا وقتی همدرس اش رش لاکیشا درگذشت، از غصه در حال مرگ بود، و همدرس جوانی که در خوانش های او با وی موافقت داشت، تسکینی برایش نبود؛ دلش برای دوستی که او را به چالش می کشید تنگ بود. این یک دوستی به شدت یهودانه است که (به جای این که ادامه داشته باشد) در مقابل چالش ها، پایدار است.

این گونه دوستی برای دلگرمی نیست بلکه بر اساس احترام عمیق شکل می گیرد. برای رسیدن به حقیقت، هر دو دوست می بایست خود را به عنوان بخشی از جستجو بدانند. و اگر در این ضمن، اهانت های شخصی رد و بدل شود، رابطه در آنجا پایان می گیرد. معمولا در مقابل انتقاد افراد برخورد دفاعی می کنند. شاید بهتر باشد که دوستتان را دعوت کنید و با هم شروع به یادگیری کنید و در مسیر جستجو، هر دو در یک راستا قرار بگیرید.

خاخام اما کیپلی اوگمن، خاخام و آموزشگر شهر توین سیتیز از مینه سوتاست. وی به عنوان معاون خاخام بت جیکوب کهیلات اسرائیل خدمت کرده است.

خاخام آلن لمان می گوید

خاخام آلن لمان

نژادپرستی هولناک است، و دوستی با کسی که نژادپرست است آزاردهنده است. با وجود این، شما دو نفر در طول سال ها از مصاحبت هم لذت برده اید. دستاورد شما خاطره خوب و نصایح جدی یهودی است. اگر چه علاقمندم در مورد جزئیات بحث شما بدانم – در مورد زندگی سیاهان ارزش دارد بود؟‌ در مورد فلسطینی ها یا اعراب بود؟‌ – جزئیات هر چه باشد، نظر نژادپرستانه دوست شما، ذهن شما را آشفته کرده است. آیا شما خود را در او می بینید؟ نشانه از او در خود می بینید؟‌ که اذیتتان میکند؟‌ من پیشنهاد می کنم بیشتر وارد جزئیات شوید و ببینید در چه مواردی با هم نظر مشترک یا مخالف دارید. وقتی من در موضوعی بغرنج درگیر می شوم، معمولن صدایی در سرم مساله را از تمام جوانب ممکن بررسی می کند. این به من کمک می کند که نقطه نظرهای دیگران را بفهمم و با مردم احساس نزدیکی بیشتری بکنم.

خاخام آلن لمان به دانشجویان خاخامی در کنار دیگر مسئولیت علمی و مذهبی اش، در کالج عبری، نیوتون، ماساچوست تدریس می کند و مشاوره می دهد.

حالا نظر شما چیست؟

چطور می بایست به دوستی قدیمی در باره مسائلی که به آن معتقد است و به نظر نژادپرستانه می آید، و یا حاوی مشکلات اخلاقی دیگری است، گوشزد کرد؟ پیشنهادهای خود را در زیر بنویسید.