سازمان ملل متحد (خبرگزاری فرانسه) – جنگ داخلی سوریه در خطر تبدیل به جنگ منطقه‌ای یا حتی مناقشه‌ای جهانی است، اما برخی دیپلمات‌ها امیدوارند که ابعاد این خطر از قضا ممکن است راه برای توافق صلح باز کند.

دولت روسیه گفت احتمال می‌دهد در بمباران هفته‌ی گذشته از سوی ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده علیه رزمنده‌های حامی رژیم سوریه پنج روس کشته شده باشند.

چند روز پس از آن، اسرائیل یک هواپیمای جنگی اف ۱۶ را در حمله‌ی تلافی‌جویانه‌ پس از خنثی کردن پهباد منتسب به ایران، علیه هدف‌های سوری و ایرانی از دست داد.

این رویدادهای جدی و غیرقابل پیش‌بینی در جلسه‌ی اضطراری وسط هفته‌ی شورای امنیت مورد بحث قرار گرفت.

فرانسواز دلاتره سفیر فرانسه در سازمان ملل به خبرگزاری فرانسه گفت «مواد لازم یک زدوخورد محتملا بزرگ منطقه‌ای و یا جهانی اکنون آماده شده است، و خطر می‌بایست جدی گرفته شود».

یکی از همکاران دلاتره در شورای امنیت سازمان ملل، به شرط محفوظ ماندن نام خود گفت از هنگام نابودی پهباد ایرانی «تشنجی بالا نگرفته است».

دیپلمات دیگری، در مقابل گفت اما اکنون خطر رودررویی مستقیم میان ایالات متحده و روسیه در میان است و به احتمال زیاد، مرگ‌های تازه.

روسیه از سوریه دلسرد می‌شود؟

روز چهارشنبه، جلسه‌ی شورای امنیت که اول بنا بود عمومی باشد اما در نهایت پشت درهای بسته برگزار شد، می‌گوید وضعیت به نقطه‌ی عطف رسیده است.

زبان عباراتی که به بیرون منتقل شد مخلوطی از تنش و احتیاط است که در یک نقطه به هم می‌رسد: نیاز به اتحاد برای آرام کردن اوضاع.

نیکی هیلی سفیر سازمان ملل گفت صلح در سوریه «فوریت دارد»، و سپس ایران را به دلیل نقش این کشور در خشونت‌ موجود محکوم کرد.

وی گفت «در هر جبهه‌ای از این جنگ، رزمنده‌های وارداتی ایران از لبنان، عراق، و افغانستان را می‌یابیم».

هیلی آن را به «بازی خطرناکی تشبیه کرد که به جای رفتار مسؤولانه و تعهد به صلح، مرزها و محدودیت‌ها را به چالش می‌کشد».

واسیلی نابنزیا سفیر روسیه به خبرنگاران گفت کشور وی «برای ممانعت از یک رویارویی عظیم جهانی در سوریه، هرچه بشود می‌کند».

به گفته‌ی نابنزیا، هیچ کشوری «بیش از ما در پروسه‌ی سیاسی سوریه عمل نکرده است».

وی به پیوندهای مسکو با رژیم دمشق و با اپوزیسیون اشاره کرد، حمایت آن از «مناطق تنش‌زدایی شده» و مذاکرات صلح در آستانا و سوچی که به رغم روسیه که به منظور ایجاد گفتگوهای بیشتر در ژنو برگزار شدند.

یک دیپلمات، به شرط محفوظ ماندن نام، گفت روسیه با وجود همه‌ی سرمایه‌ی نظامی که در سوریه صرف کرده، دارد می‌بازد.

نفوذ روسیه بر دمشق همچنان که از هشدارهای اخیر رژیم سوریه در خصوص نتیجه‌ی مذاکرات سوچی به نیت تشکیل کمیته‌ای برای اصلاح قانون اساسی سوریه برمی‌آید، موقتی باقی مانده است.

سوریه مایل نیست ساختارش از سوی سازمان ملل دیکته شود، و به نظر نمی‌رسد مسکو تمایل چندانی به تاخت و تاز ایران در سوریه و خطر برخوردهای احتمالی با اسرائیل داشته باشد.

ساعات تیره

به گفته‌ی این دیپلمات، در پشت درهای بسته، روسیه، که ممکن است به انتهای تعهدات نظامی و مالی خود در سوریه رسیده باشد، از اراده‌ به خروج از جنگ میگوید و اصرار دارد که نیت پنهانی در خصوص سوریه ندارد و حتی تا آنجا پیش می‌رود که از غرب برای تشویق دمشق کمک می‌گیرد.

پس از وتوهای متعدد قطعنامه‌های غربی علیه سوریه در اواخر ۲۰۱۷، روسیه، موضع تازه‌ای اتخاذ کرده است.

هیلی گفت «راه صلح زمانی باز می‌شود که تمام جوانب درگیر از تحریک یکدیگر دست بردارند، و مسیری مسؤولانه برگزینند».

از این نظر، خطر برخورد عظیم جهانی در سوریه شاید خود فرجی باشد.

دلاتره گفت شاید این «وسیله‌ای برای رسیدن به توافق صلح در سوریه در زمانی باشد که تحرک در صف‌ها مشاهده می‌شود».

پس از گذشت هفت سال از جنگی بغرنج و ویرانگر که بسیاری از نقش‌آفرینان منطقه‌ای و بین‌المللی را درگیر کرده است، دیپلمات‌ها می‌گویند «بازگشته‌ایم به تیره‌ترین ساعت‌ها».

آنها به مناطق تحت محاصره‌ای نظیر قوتای شرقی، ادلیب، و عفرین که هدف عملیات نظامی ترکیه علیه شبه‌نظامی‌های کورد متحد ایالات متحده است، اشاره می‌کنند.

این عملیات تنش‌های زیادی میان ایالات متحده و ترکیه، دو تا از اعضای کلیدی ناتو، اتحاد نظامی تحت نفوذ واشنگتن را موجب شده است.

به دلیل این تنش، منافع استراتژیک ناتو اکنون تحت تأثیر توازن نهایی قدرت در جنگ سوریه قرار گرفته‌ است.