دیروز، هنگامی که خبرنگار اسوشیتد پرس پرسید چرا سال گذشته وقتی اسرائیل مدرسه ای در غزه را به طور تصادفی، و غیرعامدانه بمباران کرد، وزارت خارجه آمریکا گفت از اقدام “شرم آور” اسرائیل “حیرت زده” است، ولی حالا که آمریکا به طور تصادفی بیمارستانی در افغانستان را بمباران کرده است، برخورد متفاوت دارد، زبان سخنگوی معاون وزارت خارجه آمریکا، مارک تونر، بند آمد.

در پی بمباران روز شنبه در قندوز، توسط آمریکا، که 19 کشته داد، من این واقعه را بیانیه عجیب دولت اوباما مقایسه کردم که بیشتر شبیه به پیشداوری های معمول سازمان ملل بود:

2014: دولت اوباما از بمباران “شرم آور” اسرائیل “حیرت زده” است

2015: نیروی هوایی ایالات متحده 19 نفر را در بیمارستانی در افغانستان کشت

یک حمله هوایی ایالات متحده در شهر قندوز افغانستان دست کم 19 نفر را در بیمارستان پزشکان بدون مرز کشت و اعتراض گروه های حقوق بشری و سازمان ملل را برانگیخت.

دقت ما به این دورویی سیاسی، توجه خبرنگار اسوشیتد پرس، مت لی را به خود کشید. روز بعد در خلاصه خبرهای وزارت خارجه در واشنگتن، لی به صراحت سوال کرد آیا سیاست دولت همچنان همان است که در مورد اسرائیل سال گذشته اعلام کرد که “شک به فعالیت نیروهای نظامی در نزدیکی محلی شبیه به این … حمله و به خطر انداختن جای شهروندان بیگناه را توجیه نمی کند.”؟

سخنگوی معاون وزیر، مارک تونر، با سری پایین و زبانی که بند آمده بود، که در ویدئو به خوبی مشهود است، چند دقیقه ای به سختی تلاش کرد اما نتوانست دورویی سیاسی شدید در وقایع اخیر را توضیح بدهد.

اگر چه وزارت خارجه آمریکا اقدام اسرائیل را پیش از آن که عملیات حماس در محل آشکار شود، بلافاصله محکوم کرد، اما در مورد بمباران آمریکا، تونر اظهار داشت، “تحقیقات مربوط به واقعه هنوز کامل نشده”، “صبر می کنیم تا کارشناسان تحقیقات خود را تکمیل کنند،” و “هنوز در حال جمع آوری مدارک هستیم.”.
خبرنگار اسوشیتد پرس، مت لی، همچنان بر دلایل دورویی سیاسی وزارت خارجه نسبت به اسرائیل و عکس العمل دوگانه اصرار ورزید.

پاسخ تونر:

“فقط این که، آ، ببینید، مت، اوم، می دانید، من فکر می کنم بهترین چیزی که می شود گفت این است که، می دانید، که این حمله، این بمباران، آ، غیرعمد بود. در مورد آن که واقعا در محل چه اتفاقی افتاده است چیزی نمی توانم بگویم، نمی دانم آیا هماهنگ کننده ها شناخته شده بودند، آیا کشف شده بودند. در حال حاضر، گمانه زنی آسان نیست.”

و سپس وزارت خارجه درخواست لطف کوچکی را نمود که خود از اسرائیل دریغ کرده بود:

“و امیدوارم، آ، شما اجازه بدهید که تا پایان تحقیقات صبر کنیم.”

احتمالا در آینده وزارت خارجه آمریکا در مواجهه با جنگ اسرائیل با تروریست های اسلامی همانگونه برخورد خواهد کرد که با ارتش کشور خودش. متن زیرنوشت ها در زیر می آید.

زیرنوشت

گزارش روزانه وزارت خارجه ایالات متحده

5 اکتبر 2015

وزارت خارجه (مارک سی. تونر، معاون سخنگو) : و بعد از این، سوال شما را پاسخ می دهم. مت.
اسوشیتد پرس (مت لی): بله. من مایلم با مساله افغانستان شروع کنم.

وزارت خارجه: البته.

ای پی: البته خبر دارم که پنتاگون قبلن در این مورد اظهاراتی داشته است –

وزارت خارجه: بله.

ای پی: – و همینطور همکار شما در کاخ سفید. و می دانم که من در حالی به این مساله می پردازم که ممکن است وزارت خارجه در این خصوص، هر چند محدود، و، اول از همه واقعا نداشته – نقشی، هر نقشی، در واقعه قندوز داشته باشد. اما همینطور به خاطر تحقیقاتی که جریان دارد، چیز زیادتری از آن چه تا کنون گفته شده نخواهید توانست بگویید.

وزارت خارجه: البته.

ای پی: اما چیزی که من می خواهم بپرسم فقط در مورد اصول اجرایی به طور کل است. همین چند وقت پیش، در واقع، تقریبا یک سال پیش، آگوست 2014، اسرائیل، در جنگ غزه، متهم شد که، در واقع، عملا – مدرسه ای در غزه را بمباران کرد و 10 نفر کشته شدند – و یا 10 نفر را کشت. در آن زمان، در همین محل، در واقع، سخنگو، بیانیه ای صادر کرد خیلی خیلی سنگین، و گفت “ایالات متحده امروز از بمباران شرم آور مدرسه، نزدیک پناهگاه رفاه، که 3000 نفر در آن پناه گرفته اند، حیرت زده است. مدیران مدرسه، نظیر تمام تاسیسات سازمان ملل در غزه، به کرات با مسؤولان نیروهای هوایی اسرائیل مذاکره کرده بودند. بار دیگر تاکید می کنیم که می بایست بیشتر بکوشد تا استانداردهای خود را رعایت کند و از کشتار غیرنظامیان خودداری کند. تاسیسات سازمان ملل، بخصوص پناهگاه های غیرنظامیان، می بایست محفوظ باشند و نمی بایست از مقر تیراندازها هدف حمله قرار بگیرند.”

و عبارتی که کلیدی است این است، و در همین خصوص می خواهم سوال کنم. عبارت این است: “شک به عملیات نظامیان در نزدیکی محل، حمله و به خطر انداختن جان غیرنظامی بیگناه را توجیه نمی کند.” و سپس ادامه می دهد و دعوت به انجام تحقیقات می کند.

پس، من فقط می خواهم – اجازه بدهید ببینم – آیا هنوز همان اصول جاری است – آیا هنوز همان اصول که شک به عملیات نظامیان در نزدیک محلی شبیه به این، که مدرسه است، که این شک حمله و به خطر انداختن جان غیرنظامیان بیگناه را توجیه نمی کند، جاری است؟

وزارت خارجه: البته، قبل از هر چیز، آ، می دانید، من مایلم نظر وزارت خارجه و رئیس جمهور، وزارت دفاع که پیش از این در این باره سخن گفته اند را اضافه کنم. ما، واضح است که، عزاداریم، برای جان هایی که در بیمارستان پزشکان بدون مرز در قندوز از دست رفتند، واقعه ای که در 3 اکتبر اتفاق افتاد.

آ، می دانید، لازم به گفتن نیست، این پزشکان قهرمانانه زندگی و کار کردند، در سراسر جهان، از جمله افغانستان. ما برای خانواده ها و خویشان و دوستان، همکاران این فاجعه دعا می کنیم.

آ… می پرسید که آیا سیاست ما عوض شده است. ما همیشه دقت بسیار نشان می دهیم، و همیشه تاکید داریم که اگر ببینیم جایی به غیرنظامیان حمله شده است اعلام کنیم و از قربانی شدن غیرنظامیان جلوگیری کنیم. البته این استاندارد است. این البته، صادقانه بگویم کشور یا دولت دیگری وجود ندارد که به این اندازه به تحقیقات در موارد نظیر این اهمیت بدهد، که از افراد بخواهد پاسخگو باشند، و هر قدمی برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان بردارد.

آنچه ما در الان در دست داریم در مورد این که در قندوز چه اتفاقی افتاد، هنوز مدارک تکمیل نیستند. فکر می کنم، الان سه تحقیق جداگانه در جریان است: یکی از سوی وزارت دفاع، یکی از سوی رزولوت ساپورت، و یکی از سوی مقامات افغانستان و ایالات متحده به طور مشترک. پس، صبر کنیم تا این تحقیقات به انجام برسند.

اما به طور کل، وضعیت های شبیه به این، دشوار اند. فکر می کنم، ژنرال کمپبل در این مورد صحبت کرده است، گفته است که آن محل، محل زد و خورد بوده، و فقط سعی می کنم توضیح بدهیم که آنها را خواسته بودند به محل، خواسته بودند که بمباران انجام شود، نیازی نیست که بگویم این همان بمبارانی است که به بیمارستان اصابت کرد، زیرا هنوز مطمئن نیستیم. هنوز در حال جمع آوری مدارکیم.

ای پی: خب –

وزارت خارجه: اما در جواب به شما – ببخشید، سوال مشخص شما چی بود – منظورم اینست که، البته، ما همه جوانب را رعایت می کنیم، و همه کشورها را تشویق می کنیم که همه جوانب را رعایت کنند، آ، همه جوانب ممکن را رعایت کنند، همه جوانب ممکن برای جلوگیری از کشته شدن غیرنظامیان، حتی زمانی که برخورد از راه نزدیک صورت می گیرد.

ای پی: بله، متوجهم. متوجهم –

وزارت خارجه: آره.

ای پی: اما سوال من درباره ایده نبود – من ایده این که شما – که ارتش همه جوانب را رعایت می کند که غیرنظامیان کشته نشوند را رد نمی کنم. کنجکاوی من در واقع این است که بیانیه ای می گوید شک به عملیات نظامی در نزدیکی محل، حمله را توجیه نمی کند، که، – و ارتش گفته است که او را به محل خوانده بودند زیرا افغانستانی ها خواسته بودند. اما ام اس اف می گوید که گزارش گرفته بودند، تقریبا همانطور که ای دی اف در مورد مدرسه رفاه گزارش گرفته بود.

سوال این است – و می دانم که هنوز تحقیقات کامل نشده. سوال این است – اگر شک به عملیات نظامی در نزدیکی محل حمله و به خطر انداختن تاسیسات حقوق بشری، که در موردش گزار داده شده، را توجیه نمی کند، به نظر می رسد استانداردها عوض شده اند.

وزارت خارجه: آ، یک بار دیگر، من، من مایلم تکرار کنم که آ، ما، آ، همدردی صادقانه خود را به قربانیان حمله ابراز می کنیم و یک بار دیگر این واقعیت را که تحقیقات کافی انجام خواهیم داد را در نظر بگیرید. و همانطور که گفتم، قدم های لازم را برخواهیم داشت – یا طرف های درگیر را مورد محاکمه قرار می دهیم و یا قدم های لازم برای جلوگیری از اتفاقات مشابه در آینده را برخواهیم داشت.