از زمانی که توافق کشور های 5+1 با ایران (طرح مشترک اقدام جامع) در 14 جولای اعلام شد بحث ها و جدل های بسیاری در باب آن بوجود آمده است، و بدون شک بحث های بیشتری نیز در راه هستند.
و در عین حال، نکات جدیدی وجود دارند که به ما نشان می دهند چه در انتظار ماست. اهمیت ندادن به آن ها به ضرر خود ما خواهد بود.
اول از همه، اسوشییتد پرس گزارش داده است که نسخه ای از پیش نویس توافق بین آژانس انرژی اتمی و ایران مشاهده شده است. مطابق گفته های دو مقام مسئول ناشناس، این پیش نویس، تفاوتی با متن توافق اصلی درباره پرچین، مکان تکثیر سلاح های هسته ای توسط ایران ندارد. به طور نگران کننده ای، بر پایه این سند، مقامات آژانس به خود متخصصان ایرانی اجازه خواهند داد که تعداد محدودی نمونه های زیست محیطی، فیلم، و عکس برای بررسی توسط ناظران اتمی توافق وین بگیرند. همچنین، به آژانس به دلیل “لطف ایران” تنها اجازه یک بازدید از این مکان داده می شود.
اگر این گزارش دقیق باشد – و ایالات متحده هنوز تا این تاریخ گزارش را رد نکرده است – مسئله بسیار بغرنج خواهد بود. این موضوع همانند دادن مسئولیت بانک خون به دراکولا ست. ما چطور ممکن است بتوانیم به ایران مسئولیت نظارت بر خورد و مبرا کردن خود از تکثیر سلاح های هسته ای را بدهیم، در حالی که تاریخ به ما خبیث بودن و دروغگو بودن ایران را ثابت کرده است.
دومأ، هنوز جوهر توافق خشک نشده بود که معاون صدراعظم آلمان و وزیر اقتصاد زیگمار گابریل در صدر هیئتی اقتصادی در راه تهران بود. آلمانی ها با چنگ و دندان به دنبال فرصت های تجاری جدید در تهران بودند، و هرکاری کردند که دیگر کشورها زودتر از آن ها اقدام نکنند. مقام مسئول آلمانی از ایران خواست که دیگر از نابودی اسرائیل نگوید، ولی با رد کردن این خواسته توسط ایرانی ها مذاکرات تجاری آن ها به بن بستی نرسید. در واقع، تنها یک روز پیش از این سفر، رهبر ایران آیت الله علی خامنه ای اسرائیل را “دولتی تروریست و بچه-کش” توصیف کرده بود.
سومأ، برای عقب نماندن، لارنت فابیوس به تهران سفر کرد، که در واقع اولین وزیر امور خارجه فرانسه است که در 12 سال اخیر به ایران وارد می شود. او به هم صحبتان خود گفت که فرانسه در سپتامبر همراه با هیئت تجاری ای بزرگ با “بیش از 100 ها” شرکت پیشرو در اتوموبیل سازی، کشاورزی و محیط زیست به ایران خواهد آمد.
نکته چهارم؛ سوئیس حتی منتظر تثبیت شدن توافق نشد و اعلام کرد که تمامی تحریم های خود بر علیه ایران را متوقف خواهد ساخت، که شامل تحریم های بسیار مهم بخش بانکی نیز می شدند. در درکی کاملأ غلط از استدلال طرح مشترک اقدام جامع در باب برداشته شدن تحریم ها تنها پس از رعایت شدن توافق توسط ایران، دولت سوئیس اعلام کرد: “اگر که پیاده سازی توافق شکست بخورد، شورای فدرال این حق را دارد که تحریم ها برداشته شده را دوباره اعمال کند.”
پنجم؛ به گزارش شبکه ها خبری، چین از قراردادی یک میلیارد دلاری با ایران خبر داد که در آن به ازای فروش 24 جت جنگنده به ایران به بزرگترین منطقه نفتی آن راه پیدا می کند.
ششم؛ روسیه اعلام کرد که فروش موشک های زمین به هوای اس-300 به ایران را آغاز خواهد کرد؛ موشک هایی که طبیعتأ قابلیت های دفاعی نیروی هوایی ایران را شدیدأ افزایش خواهد داد. و همچنین روسیه جدیدأ میزبان فرمانده نیروی های القدس، یعنی قاسم سلیمانی بوده است، با اینکه وی هنوز هم در لیست افراد ممنوع السفر سازمان ملل می باشد. واشنگتن به سفر وی اعتراض کرد، ولی این اعتراض تأثیری نداشت.
هفتم؛ ایران جدیدأ فیلمی با عنوانی بسیار جالب تولید کرده است: “آماده شدن برای نابودی کامل اسرائیل توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.” و شعار های “مرگ بر آمریکا” در آن به وفور وجود دارند، که شامل شعارهای داده شده در راه پیمایی ای با حضور رهبر ایران آیت الله علی خامنه ای تنها چند روز پس از امضا کردن توافق نیز می شوند.
هشتم؛ با اینکه تلاش های سیاسی برخی رسانه ها برای نشان دادن دولت اسرائیل و چندی از یهودیان آمریکایی به عنوان تنا مخلافان توافق ایران در جهان، واقعیت به صورت دیگری می باشد: اکثریتی از هر دو حزب کنگره در مخالفت با توافق ارائه شده در 14 جولای هم صدا هستنند؛ رهبران سیاسی اسرائیلی حاضر در جناح های سیاسی دیگر و نه صرفأ ائتلاف حال حاضر نیز با توافق مخالف هستند؛ و همچنین، اکثریت مردم آمریکا، با توجه به چندین نظرسنجی قابل اعتماد، نه از توافق حمایت می کنند نه باور دارند که می توان به ایران برای پایبند بودن به قول هایش اعتماد کرد.
نهم؛ بحث های مربوط به توافق به مرحله بحرانی ای رسیده اند، همانگونه که در واکنش های به تصمیم سناتور چارلز شومر برای مخالفت با توافق پس از بیش از سه هفته مشورت و بررسی مشاهده می شود. برخی از طرفداران توافق با ایران، که شامل نویسندگان نیز می شود، او را به “عدم وفاداری” متهم ساخته اند، به مانند اینکه یک یهودی آمریکایی حق زیر سوال بردن توافق را ندارد، مگر اینکه حتمأ منافع اسرائیل را مقدم به منافع کشور خود بداند.Daily Kos
و دهم؛ جزئیات همه چیز را می سازند، و بحث و جدل در باب اینکه به چه چیزهایی در توافق 14 جولای پرداخته شده یا نشده هنوز ادامه دارد. برای مثال، واشنگتن اصرار می کند که توافق به ایران این حق را نمی دهد که به غنی سازی اورانیوم بپردازد، در حالی که دولت ایران دقیقأ برعکس این را می گوید؛ که حق غنی سازی ایران حال به رسمیت شناخته شده است.چنین نکاتی به هیچ وجه نکات ریزی نیستند.
با ادامه یافتن بحث و جدل ها در این باره در هفته های پیش رو، این موضوعات و تأثیرات آن ها را باید در نظر گرفت. سر را به زیر برف کردن و تکرار کردن این جمله نخ نما که “تنها گزینه دیگر جنگ است” چندان به موضوع کمک نمی کند.