کمی قبل از ماه اوت به کشور اسرائیل مهاجرت کردم. طبیعتا شوکه شده بودم، آداب و فرهنگ و شیوه زندگی با شیوی ای که 26 سال در آن تربیت شده بودم و خو گرفته بودم بسیار متفاوت بود. مشکلات کم نبودند علی الخصوص که زن جوانی بودم که با دو فرزند کوچک چهار ساله و یکساله برای اولین بار به کشوری مهاجرت کرده بودم که از سن کودکیش همیشه به این آرزو که به اسرائیل مهاجرت میکنیم و در این کشور خواهیم بود، روزها را شب و شبها را به صبح رسانده بودیم. همسرم بعد از چندی به ما پیوست. این دوران دوران آسانی نبود ولی موضوعی باعث خوشحالی و شادمانی من میشد و آن هم روزهای شنبه، شبات، هفتمین روز هفته بود.

در شهر اورشلیم (یروشالیم) زندگی میکردیم. خانواده مهربان و پر محبت همسرم در نزدیکی ما سکونت داشتند. در بعضی مواقع از همسایگان یا رهگذران حتی از روز دوشنبه یا سه شنبه به همدیگر شبات شالوم می‌گفتند. برام نا آشنا و حیرت انگیز بود، بخودم میگفتم ولی از امروز تا شبات خیلی فاصله زمانی است و برایم توضیح دادند که ایندو ممکن است تا روز شبات همدیگر را ملاقات نکنند پس بر این جهت است که فرصت را غنیمت دانسته و از امروز برای همدیگر شبات خوبی را آرزو میکنند. تا به خودم آمدم فصل پائیز، و با آمدن این فصل هم ماه عبری تیشری، ماهی که اول سال مذهبی ما یهودیان است شروع شد.

در تقویم عبری روز اول و دوم ماه عبری تیشری با نام عید روش هشانا روز آغاز اول سال نو ما یهودیان است، آنطور که در تقویم هجری قمری ماه محرم آغاز سال جدید در بین مسلمانان است.

در دورانی که من و خانواده در ایران سکونت داشتیم و شاید بدلیل اینکه در شهر کوچک گلپایگان زندگی میکردیم و تعداد خانواده های یهودی در این شهر از انگشتان یک دست تجاوز نمی‌کردند، تنها دو عید بسیار مهم محسوب می‌شدند—موعد پسح، یعنی عید رهایی از بردگی و خروج بنی اسرائیل از سرزمین مصر٬ و عید دیگر موعد روش هشانا به معنای اول سال بود که افراد فامیل دور یکدیگر جمع شده و این اعیاد را جشن گرفته و به بازدید یکدیگر میرفتند.

تمام اعیاد یهودی٬ آئین و زیبایی مخصوص بخود را دارند. موعد روش هشانا و حلول سال نو عبری را یهودیان در هر نقطه ای در سراسر جهان که هستند بنابر آنچه در کتاب مقدس تورات ذکر گردیده و در زبان عبری سر آغاز سال بیان شده جشن می‌گیرند و با شادمانی و سرور از روش هشانا استقبال می‌کنند.

این عید آیین بسیار زیبا، ویژه و مخصوص بخود را دارد. برای شب روش هشانا، خوراکیهای مخصوص که چند نمادین دارند تهیه میشوند و میوه های فصل را برکت میدهند. در این ایام در ایران هم یهودیان محل کار خود را برای دو روز تعطیل میکردند، به هیچ کاری دست نمیزدند و در کنیساها به عبادت ودر کرنا می دمیدند.

در نخست، نان مخصوص عید که به نام خالا معروف است در وسط میز در سینی زیبا و مخصوصی گذاشته میشود. این نان مخصوص شب‌های شبات (شنبه) است و به اشکال مختلفی طبخ میشود، و علت آن تمیز دادن موعد و شبات از روز معمولی هفته میباشد.

اسامی خوراکیهایی که در این شب قبل از شام روی میز گذاشته میشوند و با خواندن دعای مخصوص بخود خورده میشوند :

سیب و عسل، طبق رسم قاچی از سیب را داخل ظرف عسل زده و از خداوند خالق در خواست میشود که سال جدید را با شیرینی آغاز کرده و به شیرینی هم بپایان برده شود، سیب میوه گردی است که نشانه گردش سال است.

ماهی، اکثر یهودیان خوردن ماهی را در شب شبات یا شب عید واجب میدانند مخصوصآ در شب موعد روش هشانا یا شب اول سال یهودی، و دلیل خوردن ماهی در این عید بدلیل تولید مثل سریع و تکثیر فراوان آن است و بر طبق رسم ما یهودیان در شب موعد سر ماهی را می‌خورند تا همیشه سر باشند و نه دم.

انار، بگفته بسیاری، انار از 613 دانه در خود بر خوردار است. و این 613 عدد دانه به اندازه بخشهای کتاب مقدس تورات است٬ همچنین انار سمبل پر بار بودن می‌باشد و منظور آن بوده که از نظر صوابها پر بار بوده و همچنین از نظر مادی و در آمد سالیانه.

کدو، با خوردن کدو از درگاه خداوند در خواست میشود که اگر تقدیر بدی صادر شده آن را نابود کرده و شایستگی اعمال نیکشان بدرگاه خدا اعلام گردد.

لوبیا، دلیل خوردن لوبیا اینگونه توضیح داده شده که سعادت و موفقیتهایشان افزوده شود و همیشه مشغول کار نیک باشند.

گوشت کله، گوشت کله بره در شب عید سرو میشود به علامت بزرگ و سردار بودن و هرگز زیر دست دشمنان و کافران قرار نگیرند. در این مورد هم جان نثاری اسحق فرزند ابراهیم را بخاطر میآورد که خداوند او را با فرستادن گوسفندی برای قربانی نجات داد.

چغندر، چغندر به این دلیل خورده می‌شود که دشمنان و بد خواهان در این جهان معدوم گردند.

شش، خوردن ریه یا شش یکی دیگر از مراسم یهودیان در این عید است. سبب خوردن ریه، بدلیل سبک بودن آن است، بنابراین ریه می‌خورند تا گناه ایشان مثل ریه سبک باشند.

در سالهائی که من و اعضای خانواده در ایران بودیم از طرف شاه فقید ایران و همینطور بعد از انقلاب اسلامی هم از طرف دولت وقت، آغاز سال نو یهودی به کلیمیان ایران تبریک گفته می‌شد. هم اکنون هم که در حدود 12000 نفر یهودی (کمتر یا بیشتر شمار دقیقی در دست ندارم) در ایران زندگی میکنند مثل همیشه از این آزادی برخوردار هستند که اعیاد مذهبی خود را به نحوی که کتاب مقدس تورات بر یهودیان واجب کرده انجام بدهند .

جامعه یهودیان ایران همیشه و در حال حاضر هم بزرگترین اقلیت یهودیان در منطقه خاورمیانه بشمار میروند .

این عید مذهبی را که شروع اعیاد فصل پائیز، فصل درو محصولات از طرف کشاورزان زحمتکش است را به تمام همکیشان عزیز تبریک میگویم و برای همگان سال شیرین با سلامتی و کامیابی آرزو دارم.