بسیاری از یهودیان امروز امریکای شمالی، ریشه های خانوادگی خود را در منطقه وسیع میان ویتبسک، بلاروس، و خاباروسک روسیه می جویند. در حال حاضر بیش از ۴۰ جامعه اصلاحگرای یهودی در این منطقه وجود دارد و این رقم در حال افزایش است.

بعد از شکست کمونیسم در اروپای شرقی در ۱۹۸۹، اصلاحگرایان یهود در این کشورها مستقر شدند و اکنون بعد از گذشت یک ربع قرن، یهودیت در روسیه، بلاروس، اوکراین، و منطقه بالتیک در حال شکوفایی است. در شوروی سابق اکنون هر ساله بیش از هزار جوان در کمپ های تابستانی یهودیان شرکت می کنند. بیش از پنجاه مددکار اجتماعی آموزش دیده اند تا دستیار خاخام ها در گسترش برنامه ها و خدمات اجتماعی و آموزشی باشند. بناهای زیادی در مسکو، پطرزبورگ، مینسک، و کیف، تبدیل به مراکز عظیم فرهنگی یهودی شده اند و عمده فعالیت های یهودی در سرتاسر منطقه در این مراکز صورت می گیرد.

با وجود این کامیابی ها، تخمین زده می شود که حدود یک میلیون تن که اجددشان یهودی بوده است در این منطقه «ناپدید» شده اند و دیگر پیوندی با جامعه یهود ندارند. بسیاری از اینان، قابلیت جذب شدن در تکثر طلبی یهودیت پیشرو دارند. مساله اینجاست که تنها شش خاخام که به روسی تکلم می کنند، رقمی که در مقایسه با جامعه مخاطب بسیار نامتناسب به نظر می آید، در سطح روسیه، اوکراین، و بلاروس به خدمت مشغول اند.

این خاخام ها یا از لو بیک کالج لندن و یا از هبرو یونیون کالج – انستیتوی علوم دینی یهودیت اورشلیم فارغ التحصیل شده اند و همزمان پیشوایی مذهبی چندین جماعت در منطقه خود را بر عهده دارند.

همچنان که گروه های مذهبی در شوروی سابق افزایش می یابند و اعضای گروه ها به اطلاعات بیشتری دست پیدا می کنند، نیازشان به خاخام هایی که در محل آموزش دیده باشند بیشتر می شود. آنچه کمبود آن به شکل چشمگیری به چشم می آید، شمار زیاد خاخام های روس- زبان بومی و مدرسان متخصص است که قادر باشند به تمامی جامعه (نه فقط به اصلاح طلب ها) در کشورهای شوروی سابق خدمت کنند.

اما این مهم چگونه به انجام خواهد رسید؟ با ورود به انستیتوی تازه تاسیس پیشوایی خاخامی مسکو که یک مرکز آموزش عالی تربیت خاخامی (ماخون) است و هدف اش پاسخگویی به نیازهای نسل آینده یهودیانی است که مایلند هویت و تعهدات یهودی خود در چارچوب روسیه بزرگ، اوکراین، و جوامع بلاروسی تحکیم و تاکید کنند. اگر چه مراکز علمی اصلاحگرای خاخامی در حال حاضر در ایالات متحده امریکا، اسراییل، انگلستان، آلمان، و هلند فعال اند، اما ماخون تازه تاسیس اولین نمونه از نوع خود خواهد بود که مستقیما از داخل شوروی سابق فعالیت می کند.

نکته مهم و قابل توجه این است که مرکز آموزشی ماخون در همکاری با کالج آبراهام گریگر پتسدام آلمان، و رشته انسان شناسی استیت یونیورسیتی مسکو تاسیس شده که کیفیت و اعتبار شایسته یک برنامه درسی یهودی را تامین و بر آن نظارت می کند. در طول دوره تحصیل در مسکو، دانشجویان مکلف خواهند بود تا داوطلبانه در محله های یهودی نشین فعالیت کنند و تجربه عملی کسب کنند، با فعالیت هایی که در محل سازمان می یابد آشنا شوند، مسئولیت پروژه های گوناگون را به عهده بگیرند و آموخته های نظری خود را در عمل به کار برند. در فاصله های میان ترم های درسی نیز دانشجویان می بایست به شهر خود برگردند و طبق روالی که در کالج به آنها آموزش داده شده، در آن محل خدمت کنند .

انستیتوی پیشوایی خاخامی مسکو خواهد توانست به یهودیت اصلاحگرا در شوروی سابق که یکی از بزرگترین مراکز یهودیت پس از اسراییل است، امکان گسترش و رشد بدهد. شمار هر چه بیشتر پیشوایی خاخامی در منطقه باعث استحکام یهودیت اصلاحگرا به عنوان یک دین مدرن، قوی، و پر انرژی و جایگزین خوب مذاهب منطقه، خواهد بود. این برنامه باارزش و گرانبها همچنین هزاران یهودی را با میراث تاریخی، فرهنگی، و مذهبی خود آشنا می کند.

اولویت البته با آموزش و پرورش نسل بعد پیشوایان دینی یهودیت است که پس از آموزش به کشورهای خود برگشته و به جامعه خویش و یهودیت اصلاحگرا که ریشه در ارزش های دموکراتیک و برابری طلب دارد خدمت کنند و زمینه ساز ظهور رنسانس بعدی یهودیت بشوند.