بیست واقعه مهم مرتبط با ایران در سال 2020

Clockwise from top left: Prime Minister Benjamin Netanyahu receives the coronavirus vaccine (Amir Cohen/Pool/AFP); National Security Adviser Meir Ben-Shabbat elbow bumps with an Emirati official, (Nir Elias/Pool/AFP); protesters pose for Netanyahu's 'Last Supper,' (Courtesy Omer Burin); Donald Trump holds up his face mask, (AP Photo/Julio Cortez, File); A woman at prayer, September 2020 (Ricki Rosen/Times of Israel); a new Israeli iconic demonstrator (AP Photo/Oded Balilty).
Clockwise from top left: Prime Minister Benjamin Netanyahu receives the coronavirus vaccine (Amir Cohen/Pool/AFP); National Security Adviser Meir Ben-Shabbat elbow bumps with an Emirati official, (Nir Elias/Pool/AFP); protesters pose for Netanyahu's 'Last Supper,' (Courtesy Omer Burin); Donald Trump holds up his face mask, (AP Photo/Julio Cortez, File); A woman at prayer, September 2020 (Ricki Rosen/Times of Israel); a new Israeli iconic demonstrator (AP Photo/Oded Balilty).

سال 2020 آنگونه که برای جهان همراه با فراز ونشیب های بسیار بود، برای ایران و رژیم جمهوری اسلامی هم با تب و تاب زیادی همراه بود. همه گیری کرونا در جهان، بی تدبیری حکومت ایران در مدیریت بحران اجتماعی را به نحو بارزی عیان تر کرد و نشان داد که اولویت اصلی این رژیم مردم ایران نیستند بلکه آنها در هر شرایطی به دنبال نفرت پراکنی و ایجاد شرارت هستند. سال 2020 برای رژیم ایران سالی همراه با شکست، تضعیف و در عین حال توسعه اقدامات شرارت بار بود.

در ادامه به 20 رویدادی اشاره می شود که در ایران و جهان در سال 2020 رخ داده و به نحوی با موضوع ایران و تحولات آن مرتبط است.

1- هلاکتِ قاسم سلیمانی

پاسدار قاسم سلیمانی مردهزار چهره ای که رژیم جمهوری اسلامی سعی داشت از او برای مردم یک «بَت من» یا قهرمان ملی و منطقه ای بسازد سرانجام قربانی شرارت خود شد و طی عملیاتی در فرودگاه بغداد در حالی که در تدارک سازماندهی حمله به نیروهای امریکایی بود از پا درآمد. تا قبل از دوم ژانویه یعنی روز کشته شدن سلیمانی ، حکومت ایران از چند هفته قبل تر، شرارت در منطقه خلیج فارس را با حمله به نفتکش های خارجی، حمله به آرامکو و سرنگونی پهباد شناسایی امریکا تشدید کرده بود. همزمان با مرگ سلیمانی رژیم ایران با تبلیغات گمراه کننده مردم را به مراسم تشییع جنازه اوکشاند و با مسدود سازی مسیر های انتقال جمعیت در شهر کرمان موجب شد 56 نفر در میان جمعیت زیر دست و پا له شده و دچار خفگی شوند. قاسم سلیمانی در سرکوب اعتراضات مردمیِ عراق و سوریه، نقش مهمی ایفا کرد. وی حتی پیش از ظهور پدیده ای بنام داعش، سهم بزرگی در کشتار معترضانِ بی سلاح منطقه داشت.

2- حمله موشکی سپاه به هواپیمای مسافربری اوکراینی

چند روز بعد از کشته شدن سلیمانی و اتمام مراسم پرحاشیه خاکسپاری وی، رژیم جمهوری اسلامی در صدد انتقام گیری از امریکا بر آمد و تصمیم گرفت مقر نیروهای امریکایی در عراق را هدف موشک باران قرار دهد. در شب وقوع این حمله،پدافند هوایی سپاه پاسداران یک هواپیمای مسافربری اوکراینی را که از فرودگاه بین المللی ایران به مقصد کانادا در حال پرواز بود با دوموشک زمین به هوا هدف قرار داده ومنهدم کرد که بر اثر این اتفاق همه مسافران این هواپیمای اوکراینی که بیشتر آنها هم ایرانی بودند، کشته شدند. جمهوری اسلامی تا چند روز شلیک موشک خودی به این هواپیما را انکار می کرد و حتی کسانی را که این ادعا را مطرح می کردند تهدید به بازداشت می کرد اما سر انجام با فشارهای جهانی و انتشار تصاویر ماهواره ای از شلیک موشک تسلیم شد و واقعه را به گردن گرفت.

3- انتخابات مجلس ایران و استقبال سرد مردم

در فوریه 2020 انتخابات مجلس ایران برگزار شد که با کمترین میزان مشارکت مردم درعمر چهل ساله حکومت روبرو شد. رژیم که دلخوش به جمعیت بسیج شده در تشییع جنازه سلیمانی بود، قصد داشت از این موضوع به عنوان مستمسک برای کشاندن مردم به پای صندوق های رای استفاده کند و حتی علی خامنه ای در اظهاراتی گفته بود «همان مردمی که برای تشییع پیکر سردار ما آمدند در انتخابات مجلس هم خواهند آمد.» با این حال 58 درصد مردم ایران بنا به آمارهای رژیم در انتخابات شرکت نکردند. ناظران می گویند عدد مشارکت 42 درصدی اعلام شده از طرف حکومت هم یک عدد اغراق شده و دوپینگی برای حفظ آبروی رژیم بوده و میزان مشارکت به مراتب کمتر از آن عددی بوده که اعلام شد.

4- شیوع کرونا در ایران و بی تدبیری رژِیم

با اینکه کرونا بنا به روایت بیشتر فعالان سیاسی و اجتماعی خیلی زودتر از فوریه 2020 وارد ایران شده بود، اما رژیم به طمع کشاندن مردم به پای صندوق های رای در انتخابات فوریه، این موضوع را مخفی و در مواردی هم انکار می کرد اما فردای روز انتخابات و پس از آنکه مردم استقبال بسیار سردی از انتخابات مجلس داشتند، حکومت ایران برای لاپوشانی فضاحت شکست در بسیج مردم برای حضور در انتخابات، موضوع کرونا را در بوق وکرنا کرد و از فردای انتخابات مجلس، به جای بالیدن به حماسه حضور، کرونا در صدر اخبار ایران قرار گرفت. برخی منابع می گویند هواپیمایی ماهان وابسته به سپاه پاسداران که در کار نقل و انتقال ادوات نظامی برای تروریستها فعال است، در انتقال عمدی ویروس کرونا به ایران از طریق جابجایی دانشجویان و طلاب چینی به قم نقش داشته است. مدیریت بحران کرونا در ایران موجب شد که صدها هزار مبتلا و ده ها هزار کشته در عرض نزدیک به یک سال جامعه ایران را فرا بگیرد.

5- سرکوب خونین «غیزانیه» خوزستان

در ماه مه 2020 استان خوزستان ایران شاهد خونین ترین سرکوب مردم محروم بود. مردم روستای محروم «غیزانیه» خوزستان در اعتراض به وضعیت بد آب آشامیدنی و انجام نشدن طرح آبرسانی و بی‌مسئولیتی بخشداری و مدیران آب رسانی روستایی اهواز و عملی‌نشدن وعده‌های استاندار، اقدام به بستن جاده ترانزیتی اهواز به رامهرمز کردند که با حضور نیروهای پلیس و شلیک «گلوله‌های ساچمه‌ای» و گاز اشک‌آور تعداد زیادی مجروح شدند . بنا به اظهاریک عضو شورای غیزانیه ۶ نفر از معترضان که یک نفر از آنها پسر بچه بوده با تیراندازی پلیس، که چهار نفر از ناحیه پا و ۲ نفر از ناحیه سر مجروح شدند، اما تعداد دیگری هم در این تیراندازی مجروح شده بودند که به دلیل ترس از بازداشت مجروحیت خود را اعلام نکردند.

6- انهدام ناوچه ایران با شلیک خودی

در ماه مه 2020 در یک تمرین نظامی در آب های خلیج فارس که ارتش ایران آن را هدایت می کرد ناوچه نظامی ارتش هدف اصابت موشکی خودی قرار گرفت ومنهدم شد. این حادثه به دلیل برخورد موشک شلیک شده از ناوشکن جماران به شناور پشتیبان کنارک درنزدیکی بندر جاسک در دریای عمان رخ داد که در این حادثه ۱۹ نفر جان باختند و ۱۵ نفر نیز زخمی شدند. علت حادثه اشتباه محاسباتی در تمرین نیروی دریایی ایران اعلام شد.

7- افشای فساد گسترده در دستگاه قضایی ایران

در ژوئن 2020 خبر دیگری فضای سیاسی ایران را تکان داد. اکبر طبری دست راست و همه کاره آیت الله آملی لاریجانی و فرد مورد اعتماد رهبر جمهوری اسلامی در حالی که در یک میهمانی شبانه در منزل آیت الله لاریجانی رئیس دستگاه قضایی ایران حضور داشت، از سوی ماموران بازداشت شد. یک سال قبل از بازداشت طبری، روح الله زم یک روزنامه نگار فراری ایران که یک کانال خبری افشاگرایانه را اداره می کرد، از فساد گسترده نزدیکان آیت الله لاریجانی خبر داده بود.طبری با دریافت رشوه های کلان مالی از جمله خانه وخودروهای لوکس ، پرونده های قضایی خلافکاران را مختومه می کرد. آیت الله خامنه ای بعدها در اظهاراتی گفت : اگر کسی خلافی کرده آیت الله آملی لاریجانی از این اتهامات مبراست!

8- انفجاردر پایگاه نظامی پارچین در تهران

در ژوئن 2020 انفجار مهیبی در تاسیسات نظامی پارچین در شرق تهران رخ داد، صدا و نور حاصل از این انفجاری مهیب را بیشتر اهالی شرق تهران احساس کردند و از نقاط مختلف تهران هم دیده شد.آسوشیتد پرس براساس تصاویر ماهواره‌ای اعلام کرد که این انفجارمربوط به منطقه‌ای کوهستانی در شرق تهران بوده که به عقیدۀ کارشناسان مجموعه‌ای از تونل‌های زیرزمینی و مراکز تولید موشک در آنجا قرار دارد. «فابین هنز»، محقق مرکز مطالعات «میدلبری» در کالیفرنیا به آسوشیتدپرس گفته بود: « به نظر می‌رسد این انفجار مربوط به تأسیسات گروه صنعتی شهید باکری است که موشک سوخت جامد تولید می‌کند. رژیم ایران مدعی شد انفجار مذکور ناشی از ترکیدن مخزن گاز بوده است !»

9- ضربات مهلک اسرائیل به سپاه قدس و دست نشانده های آن در سوریه

سال 2020 در کنار همه رخدادهای ناگوار برای ایران، سال ضربات مهلک اسرائیل به تحرکات شریرانه سپاه قدس در سوریه نیز بود. بعد از کشته شدن سلیمانی، جانشین او قاآنی به گسیل نیرو به سوریه و سازماندهی تروریست ها در سوریه برای ضربه زدن به منافع اسرائیل ادامه داد. نتانیاهو رهبر اسرائیل بارها اعلام کرده بود که حضور ایران در مرزهای اسرائیل را تحمل نخواهد کرد. بر همین اساس پایگاه های نظامی و انبارهای سلاح سپاه قدس در سوریه بارها هدف بمباران قرار گرفت و دهها سپاهی تروریست و مزدوران خارجی آنها طی این حملات کشته شدند.

10- خرابکاری در تاسیسات هسته ای نطنز

در جولای 2020 رژیم ایران با یک مخمصه جدید روبرو شد و آن خرابکاری در تاسیسات هسته ای نطنز بود. این حادثه با یک انفجار و آتش‌سوزی آغاز شد . بر اساس ارزیابی کارشناسان که با تطبیق عکس‌های منتشرشده توسط سازمان انرژی اتمی ایران و تصاویر ماهواره‌ای گوگل انجام شد،محل «حادثه» مرکز مونتاژ سانتریفوژ ایران بوده‌است. تصویرهای ماهواره‌ای از تأسیسات هسته‌ای نطنز آسیب‌دیدگی یکی از ساختمان‌ها در شمال غربی این تأسیسات را نشان می داد که چند مؤسسهٔ مطالعاتی برآورد کردند که ساختمان آسیب دیده، کارگاه نصب و تنظیم سانتریفیوژها بوده است. تصاویر ماهواره‌ای منتشر شده هم نشان می داد که آسیب‌های تأسیسات هسته‌ای نطنز بسیار گسترده‌تر از آن چیزی که قبلاً اعلام شده بود. بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران تأیید کرد که آتش‌سوزی‌های صورت گرفته، توسعه و تولید سانتریفیوژهای پیشرفته را برای یک زمان متوسط کند خواهد کرد.

11- ناآرامی های عراق و تضعیف ایران

تظاهرات مردم عراق علیه حکومت دست نشانده ایران در سال 2020 با شدت بیشتری ادامه یافت و با مداخله شبه نظامیان وابسته به ایران یعنی گروه حشد الشعبی در کشتار مردم معترض ابعاد وسیع تری یافت. عراقی ها در این اعتراضات خواهان خروج عوامل ایران از قدرت و بهبود اوضاع اقتصادی بودند. در بیشتر ماههای سال 2020 عراقی ها در خیابان بوده و گاهی دفاتر گروههای وابسته به ایران همچون حزب الله وکتائب را به آتش می کشیدند. رهبر رژیم حاکم بر ایران در واکنش به این اعتراضات به عراقی ها توصیه کرده بود قدر داشتن امنیت را بدانند! نا آرامی های عراق موجب بازی سیاسی جدید رژیم ایران در این کشور نیز شد. حکومت فقها در ایران به مقتدا صدردستور داد که ژست اپوزیسیون را بگیرد و مخالفان را جذب کند که این ترفند رژیم ایران راه به جایی نبرد و عراقی ها به اعتراضات خود ادامه دادند.

12- اعتراضات لبنان و تضعیف حزب الله

انفجار مهیب عصر4 اوت 2020 در لبنان را شاید بتوان اتفاقی تاسف بار دانست که بر اثر بی تدبیری دولت نزدیک به گروه تروریستی حزب الله لبنان رخ داد و دهها هزار لبنانی را با مصیبتی بزرگ روبرو کرد. این انفجار در بندر بیروت واقع در بیروت، پایتخت لبنان رخ داد و ساختمان‌های زیادی را تخریب کرد. نگهداری غیرمسئولانه ۲۷۵۰ تن آمونیوم نیترات از سوی دولت متحد حزب الله لبنان در گمرک بندر بیروت بدون ایمنی کافی دلیل وقوع این حادثه تلخ بوده است که تظاهرات وسیعی علیه دولت را هم بهمراه داشت و در نهایت منجر به استعفای دولت دیاب متحد حزب الله لبنان شد. این ناکارآمدی اعتراضات مردمی در سرتاسر لبنان را بهمراه داشت که تظاهرکنندگان خواهان قطع دست ایران از مداخله در لبنان و کنار رفتن حزب الله از امور تصمیم گیری این کشور بودند.

13- سقوط بورس ایران و مالباخته شدن میلیونها ایرانی

اوت و سپتامبر 2020 برای بسیاری از مردم ایران بسیار تلخ بود. از چند ماه قبل دولت ایران برای هدایت نقدینگی در دست مردم به سمت خزانه دولت آنها را تشویق به خرید سهام در بورس کرد که در پی آن صف های طولانی در دفاتر اداری ایران برای گرفتن کد بورسی از سوی مردم تشکیل شد. به گفته بیشتر اقتصاددان ها، دولت حسن روحانی با جذب پول های مردم ووعده سودهای سرسام آور، آنها را تشویق به خرید سهام شرکت های کاغذی بی اعتبار کرد تا کسری بودجه ناشی از تحریم ها را جبران کند. در نهایت بورس تهران با ریزش ۸۹ هزار واحدی،رکورد سقوط بازار در ۵۳ سال گذشته را شکست و این رکورد تاریخی خروج نقدینگی از بازار در روزهای بعد هم ادامه یافت که طی آن ۳۰۰۰ میلیارد تومان پول از بازار بورس خارج شد. از دست رفتن سرمایه های مردم در حالی صورت گرفت که پول خیلی از سهامداران در نمادهای معروف قفل شده بود و قادر به فروش نبودند

14- دادگاه تعلیق ورزش جودو ایران

در سپتامبر 2020 دادگاه حکمیت ورزش در شهر لوزان سوئیس برای رسیدگی به شکایت ایران از فدراسیون جهانی جودو برای رفع تعلیق برگزار شد. جودوکاران ایران به دلیل اجبار به عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی از حضور در رقابت‌های جهانی محروم شده‌اند. در این دادگاه شش شاهد شامل سعید ملایی جودوکار پیشین تیم ملی، محمد منصوری سرمربی سابق تیم ملی، وحید سرلک ملی‌پوش سابق ایران و مربی تیم ملی جودو تاجیکستان و سه ورزشکار خارجی علیه رژیم جمهوری اسلامی شهادت دادند. خودداری اختیاری یا اجباری ورزشکاران ایرانی از رویارویی با حریفان اسرائیلی پیشتر هم بارها مسئله‌ساز شده بود.

15- اعدام نوید افکاری کشتی گیر ایرانی

سپتامبر 2020 شاهد وقوع یک جنایت دردناک از سوی رژیم جمهوری اسلامی بود که جهان را تکان داد و آن اعدام نوید افکاری کشتی گیر ایرانی بود. نوید افکاری از معترضان اعتراضات اوت 2019 ایران بود. او به ادعای نظام جمهوری اسلامی ایران به‌خاطر شرکت در اعتراضات در شیراز، دستگیر و به اتهام محاربه و همچنین قتل یک مأمور امنیتی در جریان این اعتراضات و فهرستی از اتهامات دیگر به دو بار اعدام، ۶ سال و ۶ ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شده بود. او صبح روز شنبه 12 سپتامبر به‌طور ناگهانی و بدون اینکه آخرین دیدار را با خانواده خود داشته باشد، اعدام شد.

16- ربایش یکی دیگر از فعالان اپوزیسیون از خارج و انتقال به داخل ایران
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، روز 12 نوامبر 2020 – 22 آبان 99 در بیانیه‌ای ادعا کرد حبیب چعب، معروف به اسیود ، فعال عرب ایرانی و رهبر پیشین «جنبش النضال»، با «اقدامات تخصصی و ترکیبی» نیروهای این وزارتخانه بازداشت شده است. تلویزیون ایران نیز بخش‌هایی از اعترافات اجباری او را پخش و اعلام کرد که به زودی بخش‌های دیگری نیز پخش خواهد شد.
اما روزنامه «صباح» چاپ ترکیه روز دوشنبه 14 دسامبر – 24 آذرماه گزارش داد که سازمان اطلاعات ترکیه (میت) گروهی را که عضو شبکه قاچاق مواد مخدر ناجی شریفی زیندشتی بوده‌ و در ربودن اسیود، نقش داشتند به ظن جاسوسی برای حکومت ایران بازداشت کرده و گزارش شد که احتمالا این قاچاقچی در قتل مسعود مولوی وردنجانی، منتقد حکومت ایران، در سال 98 و نیز سعید کریمیان، مدیر گروه تلویزیونی جم، در سال 96 نقش داشته است.
رویترز پیشتر به نقل از مقام‌های ترکیه گزارش داده بود دو مامور اطلاعاتی در کنسول‌گری ایران، آمر ترور مسعود مولوی بوده‌اند. جمهوری اسلامی در موارد متعددی متهم است که مخالفان خود در خارج از کشور را به جاهایی می‌کشاند که بتواند آنها را برباید یا بکشد. پیش از این، برخی از مخالفان جمهوری اسلامی از جمله روح‌الله زم، موسس وب‌سایت آمدنیوز و مدیر این کانال تلگرامی و جمشید شارمهد، رهبر گروه تندر، در کشورهای دیگر ربوده و به ایران منتقل شده بودند.

17- مرگ شجریان استاد آواز ایران

اوائل اکتبر 2020 ایران با خبر تلخ درگذشت محمدرضا شجریان استاد آواز ایران مواجه شد. این آواز خوان شهیر ایرانی سالها به سرطان مبتلا بود و از اوائل سال 2019 وضع جسمانی اش رو به وخامت گذداشته بود و بارها در بیمارستان بستری شده بود. وی عاقبت بعدازظهرِ پنجشنبه 8 اکتبر 2020 در ۸۰ سالگی درگذشت. این آواز خوان شهیر سالها از سوی حکومت ایران ممنوع التصویر و ممنوع الفعالیت شده بود.

18- محاکمه دیپلمات های تروریست در اروپا

27 نوامبر 2020 محاکمه یک دیپلمات و سه مامور مخفی جمهوری اسلامی به اتهام تلاش برای بمب گذاری در یک مراسم در اروپا آغاز شد. اسدالله اسدی، دیپلمات سابق سفارت ایران در اتریش، متهم شده که تابستان 2018 یک بمب قوی را به یک زوج ایرانی مقیم بلژیک داده تا در گردهمایی سالانه سازمان مجاهدین خلق در حومه پاریس منفجر کنند. آقای اسدی درآلمان دستگیر و به بلژیک تحویل داده شد. او این اتهامات را رد کرده و در دادگاه حاضر نشد اما همدستان او اعتراف کردند که تحت فشار وزارت اطلاعات رژیم جمهوری اسلامی مجبور به انجام عملیات شده بودند.

19- اعدام روح الله زم، گواه ترس و بی رحمی رژیم در مواجهه با شبکه های اجتماعی

دوهفته مانده به پایان سال 2020 یعنی در 12 دسامبر (22 آذر ماه) رژیم جمهوری اسلامی اعلام کرد که روح الله زم ، فعال رسانه ای مخالف حکومت را که از طریق یک شبکه تلگرامی فساد سیاسی و اقتصادی رژیم را برملا می کرد، پس از یک محاکمه نمایشی اعدام کرده است. حکومت اسلامی ایران پاییز 2019 پس از عملیات فریب و کشاندن او به عراق ، وی را ربود و برای محاکمه به ایران منتقل کرد. رژیم جمهوری اسلامی بارها او را تحت شکنجه جسمی و روحی شدید مجبور به اعترافات تلویزیونی کرد. اعدام او واکنش گسترده جهانی را بهمراه داشت و حتی موجب لغو نشست اقتصادی ایران و اتحادیه اروپایی شد.

20- هلاکتِ پدرکلاهک اتمی ایران

اواخر نوامبر 2020 محسن فخری زاده پدر کلاهک هسته ای ایران در حوالی تهران هدف قرار گرفت و کشته شد. روایت ها در خصوص چگونگی هدف قرار گرفتن او متفاوت بوده اما محافل نزدیک به بخش های امنیتی در ایران گفته اند تیراندازی به سمت خودروی محسن فخری‌زاده، با استفاده از «سلاح‌های خودکار» صورت گرفته و «هیچ عامل انسانی در محل ترور حضور نداشته‌است». بر اساس این روایت، در این ترور از خودرو نیسانی که در فاصله ۱۵۰ متری ماشین فخری‌زاده متوقف بوده، از یک دستگاه تیربار اتوماتیک کنترل از راه دور، شلیک‌های متعددی» صورت می‌گیرد که در نهایت منجر به کشته‌شدن فخری‌زاده می‌شود. یک مقام نظامی ایران هم تایید کرده هوش مصنوعی و کنترل ماهواره ای در کشته شدن پدرکلاهک هسته ای ایران نقش داشته است.

عن الكاتب
نویسنده، پژوهشگر و روزنامه نگار مقیم لندن
تعليقات