حملات سایبری و تحریمها، بازار ارزهای دیجیتال ایران را به لبه پرتگاه میبرد
اقتصاد شکننده ایران پس از حمله سایبری گسترده به نوبیتکس، بزرگترین صرافی ارزهای دیجیتال کشور، وارد مرحله جدیدی از بحران شده است. نقض امنیتی که در 19 ژوئن 2025 رخ داد، همزمان با درگیری ایران و اسرائیل، منجر به سرقت تقریباً 90 میلیون دلار دارایی دیجیتال شد و یکی از معدود پلتفرمهای مالی قابل دسترسی برای ایرانیان تحت تحریمهای سنگین ایالات متحده را فلج کرد. این پیامد، اعتماد به اقتصاد دیجیتال کشور را متزلزل کرده و خطرات فزاینده وابستگی تهران به ارزهای دیجیتال برای دور زدن محدودیتهای مالی جهانی را برجسته میکند.
حمله به نوبیتکس در زمان حساسی برای رژیم رخ داد. اقتصاد ایران که از تورم و کمبود انرژی آسیب دیده بود، در حال حاضر در تلاش برای حفظ ثبات در بحبوحه انزوای بینالمللی بود. ارزهای دیجیتال به عنوان یک راه نجات پدیدار شده بودند و به شهروندان اجازه میدادند پسانداز خود را حفظ کنند و شبکههای مرتبط با دولت بتوانند فراتر از تحریمها تجارت کنند. اما حمله ژوئن که توسط گروه هکری «گنجشک درنده» (“Predatory Sparrow”) انجام شد، آسیبپذیری آن سیستم را آشکار کرد. برخلاف موارد نقض امنیتی قبلی، وجوه سرقت شده خرج یا پولشویی نشدند؛ در عوض، آنها به آدرسهای بلاکچین بدون کلید خصوصی ارسال شدند و دسترسی به آنها را برای همیشه غیرممکن کردند – اقدامی که ظاهراً با هدف فلج کردن نوبیتکس انجام شد تا سودآوری از آن.
تأثیر فوری آن شدید بود. نوبیتکس که تقریباً ۸۷ درصد از حجم معاملات ارزهای دیجیتال ایران را مدیریت میکرد، برای چندین هفته مجبور به قطع دسترسی شد. طبق گزارش شرکت تحلیل بلاکچین TRM، فعالیت معاملاتی در سراسر کشور در ماه ژوئیه در مقایسه با سال قبل ۷۰ درصد کاهش یافت. برای میلیونها ایرانی که به ارزهای دیجیتال به عنوان محافظ در برابر سقوط ریال تکیه کرده بودند، این حادثه شکنندگی شبکه ایمنی مالی آنها را برجسته کرد. در همان زمان، تحریمهای بینالمللی بیشتر تشدید شد. در سپتامبر ۲۰۲۵، دفتر ملی مبارزه با تأمین مالی تروریسم اسرائیل آدرس ۱۸۷ کیف پول USDT را که گفته میشد به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران مرتبط هستند، فاش کرد. شرکت آمریکایی تتر (Tether) خیلی زود ۴۲ کیف پول – که بسیاری از آنها به نوبیتکس (Nobitex) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرتبط بودند – را مسدود کرد و دسترسی به یکی از معدود ارزهای دیجیتال پایداری که ایرانیان هنوز میتوانستند از آن استفاده کنند را قطع کرد.
این اثرات در سراسر بازار غیرنظامی ایران نیز گسترش یافت. افراد بانفوذ محلی و رسانههای وابسته به دولت، معاملهگران را ترغیب کردند که USDT را رها کرده و به «استیبل کوین» DAI روی آورند، که بخشی از تلاش برای جلوگیری از وحشتی بود که میتوانست شهروندان را به سمت احتکار طلا یا دلار سوق دهد. با این حال، این سرکوب فقط ناامیدی را تشدید کرد. معاملهگران ارزهای دیجیتال از داراییهای مسدود شده، برداشتهای با تأخیر و نظارت شدیدتر بانک مرکزی ایران شکایت داشتند که در ماه اوت رسماً تمام معاملات ارزهای دیجیتال خارج از صرافی را ممنوع کرد. این اقدام با هدف مهار استخراج غیرقانونی و تجارت غیرقانونی انجام شد، اما همچنین یکی از آخرین راههایی را که شهروندان عادی میتوانستند پول خود را آزادانه جابجا کنند، محدود کرد.
حمله به نوبیتکس همچنین نقش رو به رشد ارزهای دیجیتال را در چشمانداز سیاسی و امنیتی گستردهتر ایران آشکار کرد. مقامات آمریکایی شرکتها و افراد ایرانی را به استفاده از داراییهای دیجیتال برای تأمین مالی صادرات نفت و حمایت از گروههای شبهنظامی متهم کردهاند. طبق گزارشها، بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، دو تبعه ایرانی ۱۰۰ میلیون دلار ارز دیجیتال به عنوان پرداخت به دولت برای فروش نفت خریداری کردند – وجوهی که بعداً از طریق شبکههای مرتبط با حزبالله منتقل شد. پیش از این در سال ۲۰۲۵، بازرسان آمریکایی ۵۸۴۰۰۰ دلار دارایی دیجیتال مرتبط با محمد عابدینی نجفآبادی، تاجر ایرانی متهم به تأمین سیستمهای ناوبری پهپاد برای ارتش ایران، را توقیف کردند. دستگیری و آزادی او در ایتالیا نشان داد که چگونه ارزهای دیجیتال اکنون در تقاطع بقای اقتصادی تهران و جاهطلبیهای ژئوپلیتیکی آن قرار دارند.
فراتر از تحریمها و امنیت، بخش ارزهای دیجیتال ایران با یک تهدید وجودی دیگر روبرو است: کمبود انرژی. استخراج غیرقانونی ارزهای دیجیتال سهم قابل توجهی از منبع تغذیه از قبل تحت فشار کشور را مصرف کرده است. تنها در استان هرمزگان، تخمین زده میشود که بین ۳.۵ تا ۴.۴ درصد از کل مصرف برق از عملیات استخراج غیرمجاز حاصل میشود. با گسترش خاموشیها در سراسر کشور، مقامات حملات به «مزارع» استخراج غیرقانونی را تشدید کردهاند، اما اجرای قانون همچنان متناقض است. همان بحران انرژی که ایرانیان را به سمت یافتن راهحلهای دیجیتال سوق داد، اکنون زیرساختهایی را که آنها را سرپا نگه میدارد، تهدید به تضعیف میکند.
اینکه آیا ایرانیان اعتماد خود را به پلتفرمهای رمزنگاریشدهی تحت نظارت از دست میدهند یا خیر، هنوز مشخص نیست. بسیاری، علیرغم خطرات، همچنان ارزهای دیجیتال را به عنوان یک مانع ضروری در برابر تورم و کنترل دولت میدانند. طلا و ارز خارجی همچنان جایگزین هستند، اما گران، کمیاب و تحت نظارت دقیق هستند. در حال حاضر، داراییهای دیجیتال – اگرچه بیثبات و در معرض دخالتهای سیاسی هستند – دریچهی فرار برای جمعیتی هستند که بین تحریمها و فروپاشی اقتصادی گیر افتادهاند.
متن کامل این مطلب به انگلیسی:
“Iran’s Cryptocurrency Economy in Crisis: Financial Implications of Cyberattacks on the Nobitex Exchange”
Cyberattacks and Sanctions Push Iran’s Cryptocurrency Market to the Brink
Iran’s fragile economy has entered a new phase of crisis following a massive cyberattack on Nobitex, the country’s largest cryptocurrency exchange. breach, which occurred in June 19, 2025, coincided with the Iran–Israel conflict, led to the theft of roughly $90 million in digital assets and paralyzed one of the few financial platforms accessible to ordinary Iranians under heavy U.S. sanctions. The fallout has shaken confidence in the country’s digital economy, highlighting the growing risks of Tehran’s dependence on cryptocurrencies to bypass global financial restrictions.
The Nobitex attack struck at a critical time for the regime. Iran’s economy, battered by inflation and energy shortages, was already struggling to maintain stability amid international isolation. Cryptocurrencies had emerged as a lifeline, allowing citizens to preserve their savings and government-linked networks to conduct trade beyond sanctions. But the June attack, carried out by the hacker group “Predatory Sparrow,” exposed the vulnerability of that system. Unlike previous breaches, the stolen funds were not spent or laundered; instead, they were sent to blockchain addresses with no private keys, rendering them permanently inaccessible – a move apparently intended to cripple Nobitex rather than profit from it.
The immediate impact was severe. Nobitex, which handled nearly 87 percent of Iran’s crypto trading volume, was forced offline for several weeks. Trading activity across the country dropped by 70 percent in July compared to the previous year, according to blockchain analysis firm TRM. For millions of Iranians who had relied on crypto as protection against the collapsing rial, the incident underscored the fragility of their financial safety net. At the same time, international sanctions tightened further. In September 2025, Israel’s National Bureau for Counter-Terror Financing revealed the addresses of 187 USDT wallets allegedly tied to Iran’s Revolutionary Guard Corps. The U.S. company Tether soon froze 42 wallets – many linked to Nobitex and the IRGC – cutting off access to one of the few stable digital currencies Iranians could still use.
The effects rippled across Iran’s civilian market. Local influencers and state-linked media urged traders to abandon USDT and switch to the DAI stablecoin, part of an effort to prevent panic that could drive citizens toward hoarding gold or dollars. Yet the crackdown only deepened frustration. Cryptocurrency traders complained of frozen assets, delayed withdrawals, and tighter surveillance by the Central Bank of Iran, which in August formally banned all off-exchange crypto trading. The move aimed to curb illegal mining and unregulated trade but also restricted one of the last avenues through which ordinary citizens could move their money freely.
The Nobitex attack also revealed the growing role of cryptocurrencies in Iran’s broader political and security landscape. U.S. authorities have accused Iranian companies and individuals of using digital assets to finance oil exports and support militant groups. Between 2023 and 2025, two Iranian nationals reportedly purchased $100 million worth of cryptocurrencies as payment to the government for oil sales – funds that later moved through networks linked to Hezbollah. Earlier in 2025, U.S. investigators seized $584,000 in digital assets tied to Mohammad Abedini Najafabadi, an Iranian businessman accused of supplying drone navigation systems to Iran’s military. His arrest and release in Italy highlighted how cryptocurrencies now sit at the intersection of Tehran’s economic survival and its geopolitical ambitions.
Beyond sanctions and security, Iran’s crypto sector faces another existential threat: energy shortages. Illegal cryptocurrency mining has consumed a significant share of the country’s already strained power supply. In Hormozgan Province alone, between 3.5 and 4.4 percent of total electricity use is estimated to come from unauthorized mining operations. As blackouts spread across the country, authorities have intensified raids on illicit mining “farms,” yet enforcement remains inconsistent. The same energy crisis that pushed Iranians to seek digital solutions now threatens to undermine the infrastructure that sustains them.
Whether Iranians are losing faith in regulated crypto platforms remains unclear. Many continue to view cryptocurrencies as a necessary hedge against inflation and government control, despite the risks. Gold and foreign currency remain alternatives, but they are expensive, scarce, and subject to strict regulation. For now, digital assets – though volatile and exposed to political interference – offer an escape valve for a population trapped between sanctions and economic collapse.
The full version of this paper: “Iran’s Cryptocurrency Economy in Crisis: Financial Implications of Cyberattacks on the Nobitex Exchange”