اگر یهودیان سکولار نباشند، نه اسرائیل به جا خواهد بود نه یهودی
دوستان گرامی،
مثل این است که بخواهی بگویی – نمیفهمم، یعنی میخوای بگی هنوز نفهمیدی؟ میهن قوم یهود. قوم یهود، نه مذهب یهود. تمامی مردم یهود. نمیفهمی؟ برای همین است که این کشور را بنا کردیم؛ برای همین است که آمدیم اینجا. تا خانه و پناه امن تمامی ما قوم یهود باشد. این کشور متعلق به تمام ماست؛ مال شما نیست که بردارید ببرید. کجای این معنا را درک نمیکنید؟
یک هفته است که کشور در آتش بحران تغییر دین و (عبادت در) دیوار ندبه میسوزد. کی بود آخرین باری که دربارهی راستکیش، اصلاحطلب، محافظهکاران یهودی، و سکولاریته، تغییر دین، و دیوار ندبه یک هفتهی تمام جدل کرده بودیم؟
به خاطر این که این بار نتانیاهو و راستکیشهای افراطی از خود جلو زدند. این بار با هیچ باری قابل مقایسه نیست. نمازخانهی تازهی مختلط در دیوار ندبه را تعطیل کردند، نمازخانهای که در همان حد هم یک مصالحهی بد بود، و راه را باز کرد که دیوار ندبه بدل به کنیسهی راستکیشها شود. تمام موارد تغییر دین که در مرکز خاخامی صورت نگرفته را لغو کردند، در واقع گفتهاند که حق ندارید یکی از ما باشید مگر آن که از کانال قضات خاخامی راستکیش افراطی قرن پانزدهمی ما بگذرید؟ از خود جلو زدهاند، واقعا.
در طول هفتهای که گذشت، گرم صحبت از پنج میلیون یهودی ناراستکیش آمریکا بودیم، و دولت اسرائیل که با این تصمیم، تف به رویشان انداخت و در واقع بهشان گفت برید گم شید.
اما دربارهی ما به اندازهی کافی حرف نزدیم. دربارهی ما یهودیان سکولار. ما شاخهای از یهودیت هستیم، که در اسرائیل، در واقع بزرگترین و چشمگیرترین شاخه است و تورات همانقدر متعلق به ماست که متعلق به آنهاست، و نیز دیوار ندبه. و هنگامی که میگویم «سکولار»، منظور من این نیست که به خدا باور نداریم، و یا در یام کیپور روزه نمیگیریم، و یا به کنیسه نمیرویم و «تفیلین» نمیبندیم، اگر بخواهیم. منظورم این است که مردمی هستیم که خود تصمیم میگیریم چگونه زندگی کنیم و چگونه عبادت کنیم و یهودیت را چگونه تجربه کنیم.
اما نهاد راستکیش افراطی چنین نظری ندارد. تا جایی که به نهاد راستکیش افراطی مربوط میشود – یعنی جایی زنان حق عبادت در پای دیوار ندبه ندارند و حق انتخاب به نمایندگی مجلس ندارند – ما یک اتفاق تاریخی هستیم، یک اتفاق ناگوار. گزارشی که دیروز منتشر شد بیش از صد کتاب درسی سیستم راستکیش افراطی اسرائيل را وارسی کرده است. به طور خلاصه، در این کتابها نوشتهاند نقش زن خدمت به مرد است، جنبش روشنگری و جنبش صیون گناه بشمار میروند، «هرتزل»، شیطان است، و بنیانگزاران کشور اسرائيل یهودیان نودین هستند که قصدشان تخریب یهودیت است و یهودیت سکولار کنونی توخالی است، سطحی است، و فریبکار است و به زودی از میان میرود. صادقانه بگویم دلم برایشان میسوزد. گرفتار، و تشخیص نمی دهند که آلبرت آینشتین، زیگموند فروید، باربارا استرایسند، کارل مارکس، بن گوریون، وودی آلن، باب دیلان، گلدا میئر، جبوتینسکی، پال سیمون، هنریش هاینه، و نیز مارک زاکربرگ و بنیانگزاران گوگل – میتوانم تا ساعتها اسم یهودیان بزرگ را بشمارم که به ما نام «باهوشترین مردم روی زمین» را دادند. ما همان کسانی هستیم که عبری را زنده کردیم، زبان زیبای خود را، – الی-عزر بن-یهودا و لیئا گلدبرگ و تمام نویسندهها و شاعران بزرگمان. همان زبان عبری که اکنون نمایندگان احزاب مذهبی در کنست مانند «لیتزمان» و «گافنی» و پیروانشان به آن سخن میگویند.
آیا شما اساس روشنگری و سکولاریتهی یهودی را میشناسید؟ در طول ۱۵۰ سال، ما از مردمی مورد آزار و تعقیب، درمانده، و تبعیدی به ملتی بدل شدیم قوی، پیشرفتهی دموکراتیک، متحد، و همبسته. بله، همبسته. هر یک یهودی در سراسر جهان خانهای دارد که درش به رویش باز است، منظورم این است که ما همچنان در را باز نگه داشتهایم، البته اگر به نتانیاهو اجازه ندهیم در را به روی آنها بکوبد.
نتانیاهو، بله، نتانیاهو. زیرا تقصیر قطعا به گردن مردم راستکیش افراطی نیست، به گردن سیاستمداران سکولار که ما را سیاستهای راستکیش افراطی میفروشند. ما را به «نزید اداشیم» به یک کرسی میفروشند.
درسی که میبایست از رویداد این هفته بگیریم این است که میبایست سر خود را بالا نگه داریم. ما همیشه راهی را انتخاب میکنیم که ارزشهای اخلاقی والا دارد، و به خاطر منافع عمومی، از خود میگذریم. اما وقت آن رسیده که در مدارس شروع به آموزش پیوند میان جنبش روشنگری یهودی و «جنبش صیونیزم» بکند تا دیگر نتوانند بگویند صیونیسم تنها به معنای بازگشت به سرزمینی است که خداوند به ابراهیم و نفتالی بنت عطا کرد.
وقت آن رسیده که بفهمند یهودیت سکولار بزرگترین و موفقترین شاخهی یهودیت است، و به هیچ کس اجازه نمیدهیم این را از ما بگیرد، به همان گونه که اجازه نمیٔدهیم هیچ کس یهودیت را از ما بگیرد. برای این که جهان یهودیت «اشتیتل» لهستانی قرن پانزده نیست، جهان یهودیت شامل تمام کسانی که خود را یهودی میدانند و تمام راههای گوناگون یهودیت میشود.
بدون این گونهگونگی، کشور اسرائیل باقی نخواهد ماند و قوم یهود باقی نخواهد ماند. و ما به کسی اجازه نخواهیم داد که قوم یهود را و کشور اسرائيل را فدای سیاستهای ارزان بکند.