سیاستهای تازهی ایالات متحده روند صلح را تغییر می دهد
سرخوردگی فلسطینیها، بنبستهای درونگروهی، عزل ایالات متحده از میانجیگری ممکن است منجر به سقوط رهبری فلسطینیان شود.
پرزیدنت دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده در قالب چهرهی خودخواندهی برونگروهی و معاملهگر که به دنبال تغییر وضع موجود و چالش هنجارهای سیاسی است به ریاست جمهوری رسید. دست کم با توجه به مناقشات اسرائیل و فلسطینیان، پرزیدنت ترامپ به وعدههای خود عمل کرده است و ماههای اخیر نشان از تغییرات گوناگون در رویکرد ایالات متحده به منطقه دارد. برای مثال، در مقایسه با دولتهای رؤسای جمهور پیشین، دولت ترامپ به نظر میآید تعهدی بسیار کمتر به دیدگاه دو کشور برای دو ملت داشته باشد، تأکید کمتری بر اهمیت روند صلح دارد، و ظاهرا هنگام تصمیمگیریهای کلیدی منطقهای از پذیرش «قوانین بازی» سنتی از جمله رعایت چشماندازهای فلسطینی، امتناع میکند.
این تغییر رویکرد، در ۶ دسامبر ۲۰۱۷، هنگامی که پرزیدنت ترامپ تصمیم خود به شناسایی اورشلیم به پایتختی اسرائيل را اعلام کرد، به روشنی بروز کرد. مایک پنس معاون ریاست جمهوری ایالات متحده قرار بود دو هفته پس از آن تصمیم از خاورمیانه بازدید کند، و برنامهاش این بود که در بخشی از سفر خود با محمود عباس پرزیدنت فلسطینیان دیدن کند. با اینحال، در پی آن تصمیم، رویکرد سخت رهبری فلسطینی، این سفر به تعویق افتاد و واقعیت سیاسی تازهای بروز نمود.
اگرچه کاخ سفید در توجیه تعویق سفر، اعلام داشت که معاون رئیس جمهور میبایست برای مشارکت در رأیگیریهای مربوط به قوانین اصلاحی مالیاتی در کشور بماند، اما میتوان حدس زد که در واقع منظور این بوده که فرصتی دهند تا خشم فلسطینیان کاهش یابد، و شاید حتی امکانی برای دیدار آتی معاون رئیس جمهور و رهبری فلسطینیان باقی بماند.
این روش اما کاربرد نداشت زیرا پرزیدنت عباس از پاسخ به مقدمهچینیهای واشنگتن و کشورهای عرب میانهرو در تعدیل سخنان وی، خودداری کرد. برعکس، پرزیدنت عباس خشم خود از این تصمیم را شدت بخشید. در سخنرانی خود در شورای مرکزی فلسطینیان، که اکنون معروفیت یافته، پرزیدنت عباس شخصا پرزیدنت ترامپ را با نفرین معمولِ «خانهخراب شوی،» شماتت کرد. برای جلوگیری از هر گونه نشانهی ضعف، دولت ترامپ به این توهین با قطع بخش بزرگی از کمکهای مالی آژانس امداد و کار سازمان ملل برای پناهندگان فلسطینی خاور نزدیک، پاسخ داد.
در ۲۱ ژانویهی ۲۰۱۸، معاون رئیس جمهور در سفر خود به خاورمیانه که بسیار به تأخیر افتاده بود، وارد اسرائیل شد. اگرچه میتوانست به تنشهای موجود با پرزیدنت عباس و تشکیلات خودگردان فلسطینی دامن بزند، آقای پنس معاون رئیس جمهور، تنشهای پیرامون تصمیم اورشلیم را بزرگنمایی کرد. بهویژه، تصمیم گرفت فقط به تکرار بیانیهی پرزیدنت ترامپ در خصوص اورشلیم، و تصریح این امر که ایالات متحده قصد پیشداوری در بارهی سرنوشت اورشلیم، که میبایست از سوی طرفین تعیین شود را نداشته، بسنده نکند. به جای آن، آقای پنس معاون رئیس جمهور در موارد متعدد ابراز داشت که ایالات متحده مصمم است با انتقال سفارت از تل آویو به اورشلیم تا پایان ۲۰۱۹ سیاست تازهی خود را به اجرا بگذارد.
ارجاع به تاریخ مشخص، افزونهای چشمگیر به بیانیهی اولیهی ترامپ بود. پیش از آن که تاریخ دقیق انتقال سفارت مطرح شود، تصمیم پرزیدنت ترامپ ممکن بود تنها به عنوان حرکتی نمادین در ارتباط با اسرائیل برداشت شود، زیرا در عمل سفارت ایالات متحده تا آیندهای نامحدود تا تل آویو باقی میماند و وضع موجود نیز به همین ترتیب. با این حال، آقای پنس معاون رئیس جمهور در سخنرانی خود در کنست برای میلیونها بیننده در اسرائیل و خاورمیانه روشن کرد که در طول دو سال، منطقه با واقعیت سیاسی تازه که همانا سفارت ایالات متحده در اورشلیم است، روبرو خواهد بود. برخلاف دیگر تصمیمات دیپلماتیک، برای دولتهای آیندهی ایالات متحده، حتی دولتهایی که رئیس جمهورشان از حزب دموکرات است و یا کسی است که با این اقدام مخالف است، بسیار دشوار خواهد بود که وضع موجود محل سفارت را به وضع سابق بازگرداند. بنیامین نتانیاهو این واقعیت را به خوبی درک کرد، و تصادفی نبود اگر سخنان آقای پنس معاون رئیس جمهور را به قطعنامهی بالفور تشبیه کرد – بیانیهی عمومی دولت بریتانیا در ۱۹۱۷ که زمینهی تأسیس کشور اسرائیل را چید. (یک ماه پس از سفر آقای پنس معاون رئیس جمهور، ایالات متحده اعلام کرد که در ماه مه ۲۰۱۸ محل کنونی کنسولگری کل در اورشلیم را تبدیل به سفارت رسمی خود خواهد کرد. دفتر سفیر ایالات متحده در آن تاریخ منتقل خواهد شد، اما یک سفارت تازه و کاملا مجهز نیز در تاریخی پس از آن و در محلی جدید ساخته خواهد شد).
آقای پنس معاون رئیس جمهور دو توقف مهم دیگر نیز در سفر خاورمیانهی خود داشت. اول، با رئیس جمهور مصر عبدالفتاح السیسی ملاقات کرد و بر پیوندهای نزدیک دو کشور و همکاریهای مشترک در جنگ علیه گروه تروریستی داعش تأکید کرد. با توجه به مخالفت عموم فلسطینیان با نقش ایالات متحده به عنوان میانجی روند صلح خاورمیانه، ملاقات پرزیدنت السیسی با آقای پنس معاون رئیس جمهور از سوی بسیاری از فلسطینیها عنوان «سیلی قرن» گرفت زیرا فلسطینیها امیدوار بودند که دیگر کشورهای عرب در انتقاد از دولت ترامپ، و نیز از منظری گستردهتر، در خصوص مناقشهی اسرائیل و فلسطینیان، به ایشان خواهند پیوست.
متن کامل را در لینک زیر مطالعه کنید
https://www.timesofisrael.com/new-us-politics-are-shifting-the-peace-process/